Kısa cevap: ABD’de doğumla vatandaşlık kuralı 30 Eylül 2026 itibarıyla yürürlükte. Yüksek Mahkeme 30 Haziran 2026’da Trump v. Barbara kararıyla, hukuka aykırı ya da geçici olarak ABD’de bulunan ebeveynlerden doğan çocukların doğumda vatandaş olduğunu hükme bağladı. Başkan 6 Ağustos 2026’da Executive Order 14418 ile yeni kategoriler saydı, Maryland federal mahkemesi ise 2 Eylül’de bu kararnamenin sertifikalı sınıf üyelerine uygulanmasını durdurdu.
Tablo burada bitmiyor. Kurumlar eylül başında uygulama rehberleri yayımladı ve pasaport tarafında ebeveyn beyanı koşulu geldi. Çocuğun doğumla vatandaşlık durumu ile ebeveynin vize geçmişi ise ayrı hukuki sorular. Aşağıda her iddiayı imzalı karar, kararname metni ve Federal Register kaydıyla veriyoruz.
Bu yazıda neler bulacaksınız?
- 14. Ek Madde, INA 301 ve Wong Kim Ark içtihadı
- Trump v. Barbara kararının kapsamı ve oy dağılımı
- EO 14418’in dört kategorisi ve hükümetin gerekçesi
- 2 Eylül tedbirinin kimi kapsadığı, kimi kapsamadığı
- Pasaport ve SSN adımlarında değişen ne var
- Yabancı devlet çalışanlarının çocukları için yeni kural
Hızlı bakış
| Soru | Kısa yanıt |
|---|---|
| ABD’de doğan çocuk bugün vatandaş mı? | Genel kural evet. Dar tarihsel istisnalar dışında doğumda vatandaş. |
| Trump v. Barbara karara bağlandı mı? | Evet. 30 Haziran 2026, alt mahkeme kararı onandı. |
| EO 14418 yürürlükte mi? | Yayımlandı, ancak sertifikalı sınıf bakımından tedbirle durduruldu. |
| Tedbir nihai karar mı? | Değil. İhtiyati tedbir, dava sürüyor. |
| Pasaport başvurusunda ne değişti? | İki ebeveyn de vatandaş değilse yeminli beyan isteniyor. |
| Yeni kayıt kuralının yorum süresi? | 5 Ekim 2026. |
Doğumla vatandaşlık hangi hükme dayanıyor?
Kuralın kaynağı 14. Ek Madde’nin 1. bölümü. Metin, “ABD’de doğan ya da vatandaşlığa kabul edilen ve onun yargı yetkisine tabi olan herkes” ifadesini kullanıyor. Aynı ölçüt kanunda da var: INA 301(a), yani 8 U.S.C. 1401(a), “ABD’de doğan ve onun yargı yetkisine tabi olan kişi” diyerek anayasa metnini tekrarlıyor.
Tartışmanın merkezinde “subject to the jurisdiction thereof” ifadesi var. Hükümetin savunduğu yorum, ifadenin ebeveynin statüsüne bağlı olduğu ve geçici ya da kayıt dışı bulunan ebeveynin çocuğunu kapsam dışında bıraktığı yönündeydi. Yerleşik yorum ise ifadeyi ülkesel egemenlikle açıklıyor: ABD toprağında bulunan kişi, ABD kanunlarına tabi olduğu için yargı yetkisi altındadır.
Bu ikinci okuma 1898 tarihli United States v. Wong Kim Ark kararına dayanıyor. Mahkeme o kararda doğumla vatandaşlık kuralını common law’un devamı sayıp istisnaları dört başlıkla sınırladı: yabancı diplomatların çocukları, yabancı kamu gemilerinde doğanlar, işgal altındaki toprakta düşman yabancılardan doğanlar ve yerli kabilelere bağlı olanların çocukları. Turist, öğrenci ya da geçici çalışan ebeveynin çocuğu bu listede yok.
Trump v. Barbara kararı ne dedi?
Dava numarası 25-365. Yüksek Mahkeme dosyayı Birinci Daire’den karar öncesi temyizle 5 Aralık 2025’te aldı, 1 Nisan 2026’da duruşma yaptı ve 30 Haziran 2026’da alt mahkemenin kararını onadı. Künye 609 U.S. __, 146 S. Ct. 2438 (2026).
Çoğunluk görüşünü Başkan Roberts yazdı; Sotomayor, Kagan, Barrett ve Jackson katıldı. Jackson ayrı katılma görüşü yazdı. Kavanaugh sonuca katıldı, gerekçenin bir kısmına katılmadı. Thomas, Alito ve Gorsuch karşı oy yazdı.
Hükmün özü şu: doğumla vatandaşlık, hukuka aykırı ya da geçici olarak ABD’de bulunan ebeveynlerin burada doğan çocuklarını da kapsıyor. Mahkeme sonucu jus soli geleneğine, ek maddenin metnine ve Wong Kim Ark’a dayandırdı. Kavanaugh sonuca kanuni gerekçeyle katıldı ve 8 U.S.C. 1401(a)’nın yalnız Wong Kim Ark istisnalarını içerdiğini, Kongre’nin kanunu değiştirmesi hâlinde tablonun farklı olabileceğini yazdı.
Konuyu daha önce işlediğimiz Mart 2026 tarihli yazı bu karardan önce yayımlandı. Güncel durum için bu rehberi esas alın.
EO 14418 hangi çocukları hedefliyor?
Başkan 6 Ağustos 2026’da “Continuing To Protect the Meaning and Value of American Citizenship” başlıklı kararnameyi imzaladı. Metin 11 Ağustos’ta 91 FR 51991 künyesiyle yayımlandı. Kararname, doğumla vatandaşlık belgesi verilmemesini ve eyalet belgelerinin kabul edilmemesini iki koşula bağlıyor: ebeveynlerden hiçbiri vatandaş değilse ve şu dört durumdan biri varsa.
- Ebeveynlerden biri, 8 U.S.C. 1189 kapsamında listelenmiş bir terör örgütü üyesi ya da Özel Olarak Belirlenmiş Küresel Terörist olmak anlamında “alien enemy” ise
- Ebeveynlerden biri yabancı devlet çalışanı ise: büyükelçiler, kendi ülkesinin vatandaşı olup yabancı bir elçilik ya da konsoloslukta çalışanlar, yabancı bir devlette resmi görevde bulunanlar ve uluslararası kuruluş bağışıklığı olan bir kuruluşta çalışanlar
- Ebeveynlerden biri vatandaşlığı satın almak ya da erişmek için ticari bir işleme girmişse; buna doğum için annenin ABD’de bulunmasını sağlayan ticari işlem ve ABD’deki bir taşıyıcı anneyle yapılan ticari işlem dahil
- Kişi, federal kanunun vatandaşlık tanımadığı bir ABD toprağında ya da karasuyunda doğmuşsa
Kararname bunu Barbara’ya aykırı bir adım olarak sunmuyor. Birinci bölümde Barbara’dan alıntı yaparak, vatandaşlığın “hakkında hiçbir ülke dışılık kurgusu uygulanmayan” ebeveynlerin çocuklarına tanındığını yazıyor ve saydığı kategorilerin bu kuralın dışında kaldığını ileri sürüyor. Üçüncü bölüm Dışişleri, Adalet, İç Güvenlik ve Sosyal Güvenlik kurumlarına 30 gün içinde kamuya açık rehber yayımlama görevi veriyor. Aynı gün imzalanan EO 14419 ise doğum turizmini konu alıyor; bu başlığı doğum turizmi ve vize kısıtlamaları yazımızda ayrıca ele aldık.
CASA tedbiri doğumla vatandaşlık için ne anlama geliyor?
Burada iki farklı karar karıştırılıyor. Trump v. CASA, 606 U.S. 831 (2025), Yüksek Mahkemenin 27 Haziran 2025 tarihli kararıdır ve ülke geneline yayılan tedbirlerin kapsamıyla ilgilidir. Bu yazıda anlatılan tedbir ise ayrı: Maryland Federal Mahkemesi’nin CASA, Inc. v. Trump dosyasında 2 Eylül 2026’da verdiği ihtiyati tedbir.
Hâkim Deborah L. Boardman’ın imzaladığı karar, Dışişleri Bakanı’nı, Başsavcı’yı, İç Güvenlik Bakanı’nı, USCIS Direktörü’nü ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanı’nı EO 14418’i sertifikalı sınıf üyelerine uygulamaktan ve bu üyelerin vatandaşlığını tanımamaktan alıkoyuyor. Sertifikalı sınıf şöyle tanımlı: 19 Şubat 2025’ten sonra ABD’de doğan ve doğum anında annesi ya hukuka aykırı biçimde ya da hukuka uygun fakat geçici olarak ABD’de bulunan, babası ise ABD vatandaşı ya da daimi mukim olmayan her çocuk.
Kararın sınırları da yazılı. Mahkeme, kararnamenin 2(d) bendini sınıf bakımından durdurmadı, çünkü bu bent sınıf üyelerinin vatandaşlığını tehdit etmiyor. Kurumların 3(b) uyarınca rehber yayımlamasını da engellemedi. Karar ihtiyatidir, esas hakkında hüküm değildir. Hükümet 8 Eylül’de tedbirin kaldırılmasını istedi, davacılar 22 Eylül’de karşı çıktı. Mahkeme kayıtlarında 30 Eylül itibarıyla bu talebe ilişkin karar görünmüyor.
Mahkeme bir ayrıntıya da işaret etti. Sınıf tanımı lafzen büyükelçi çocuklarını da kapsar göründüğü için hükümet itiraz etti. Mahkeme, Barbara’nın sınıfın “yabancı elçilerin çocuklarını” içermediğini söylediğini hatırlattı ve tanımı netleştiren bir talep sunma yolunu açık bıraktı. Diplomat çocuklarına ilişkin dar istisna Wong Kim Ark’tan önce de tanınıyordu.
Pasaport ve doğum belgesi tarafında doğumla vatandaşlık nasıl kanıtlanıyor?
Eyaletin verdiği doğum belgesi doğum olayını kaydeder, federal bir vatandaşlık tartışmasını tek başına sonuçlandırmaz. Pasaport başvurusunu Dışişleri Bakanlığı, vatandaşlık sertifikasını uygun hâllerde USCIS, sosyal güvenlik numarasını Sosyal Güvenlik Kurumu değerlendirir.
Dışişleri Bakanlığı’nın pasaport birimleri için hazırladığı uygulama planı bir adım ekliyor. Plana göre ebeveyn bilgileri DS-11 formunda eksiksiz doldurulur, memur eldeki kayıtlarla başvuranın kararname kapsamına girip girmediğini değerlendirir. Küçük başvurucunun ebeveynlerinden hiçbiri ABD vatandaşı değilse, her ebeveynden yalan beyan cezası altında bir beyan istenir. Beyanlar hiçbir koşulun oluşmadığını doğrularsa pasaport işlemi sürer. Beyan başvuruyla verilmemişse inceleme sırasında talep edilir. Belge kendisini “önerilen plan” diye tanımlıyor, yalnız ileriye dönük uygulanacağını ve değiştirilebileceğini belirtiyor.
Dosyanızda şu kayıtları saklayın:
- Hastane doğum kaydı ve uzun formatlı eyalet doğum belgesi
- Ebeveynlerin doğum tarihindeki pasaport, vize ve I-94 kayıtları
- Varsa görev, akreditasyon ve bağışıklık belgeleri
- Doğum ve sağlık masraflarının ödeme kayıtları
- Pasaport, SSN ve USCIS başvurularındaki bütün yazışmalar
Bir kurum belgeyi EO 14418 gerekçesiyle vermezse sözlü açıklamayla yetinmeyin. Yazılı gerekçeyi, dayanılan hukuki kaynağı ve itiraz yolunu isteyin. Doğumda kazanılan vatandaşlık ile sonradan naturalizasyon yoluyla vatandaşlık birbirinden ayrı süreçlerdir ve aynı belgelerle yürümez.
Yabancı devlet çalışanlarının çocukları için yeni kayıt yolu
DHS, 9 Eylül 2026’da 91 FR 57249 künyesiyle bir geçici nihai kural yayımladı. Kural 4 Eylül 2026’da yürürlüğe girdi ve yalnız bu tarihte ya da sonrasında doğan çocuklara uygulanıyor. Daha önce doğan çocuklar kuralın koşullarına tabi değil.
Kural 8 CFR 101.3, 101.4 ve 264.2’yi değiştiriyor, Form I-485 ile Form G-325R’de karşılık gelen düzenlemeleri yapıyor. Daimi oturum kaydı gönüllü. Ancak diplomatik bağışıklık hakları olmayan çocuk, 8 U.S.C. 1302 kapsamındaki yabancı kaydı yükümlülüğüne tabi ve bunu I-485 yerine G-325R ile de yerine getirebiliyor. G-325R’nin başvuru ücreti yok, I-485’in kâğıt başvuru ücreti 1.440 dolar. DHS 16 Eylül’de bir düzeltme yayımlayarak 8 CFR 264.2(c)(2)’de yanlışlıkla çıkarılan delil ölçütlerini geri koydu. Yorum süresi 5 Ekim 2026’da kapanıyor.
Kapsam göründüğü kadar geniş değil. Dışişleri’nin uygulama planı, yabancı devlet çalışanı tanımının kural olarak şunları içermediğini söylüyor: yabancı yetkililerin kişisel çalışanları, devlete ait şirket çalışanları, yabancı bir devlet ya da temsilcilik için çalışan üçüncü ülke vatandaşları, bağışıklığı kararnameyle tanınmamış uluslararası kuruluş çalışanları, müteahhitler ve ABD’ye kişisel olarak gelen devlet çalışanları. Her dosya istihdam durumu, seyahat amacı ve vize sınıfına göre ayrı değerlendiriliyor.
Ebeveynin vizesi neden ayrı bir konu?
Çocuğun vatandaş olması ebeveyne kendiliğinden statü, green card ya da sınır dışı korumasına dönüşmez. Çocuk, anne babası için göçmen dilekçesi verebilmek için genellikle 21 yaşını beklemek zorunda.
Ebeveyn tarafında ölçüt farklı. Vize formunda ya da sınırda maddi bir gerçeği bilerek yanlış sunmak, 8 U.S.C. 1182(a)(6)(C)(i) uyarınca kabul edilemezlik doğurabiliyor. Aracı bir şirketin hazırladığı cevapları kontrol etmeden kullanmak bu sorumluluğu kaldırmıyor. Seyahat amacı, beklenen doğum tarihi, hastane düzenlemesi, ödeme kaynağı ve dönüş planı aynı tabloyu anlatmalı.
Sık yapılan hatalar
- Kararname başlığını okuyup çocuğun vatandaş olmadığı sonucuna varmak
- Mahkeme tedbirinin herkesi kapsadığını varsaymak
- Trump v. CASA kararını 2 Eylül tedbiriyle aynı şey saymak
- Eyalet doğum belgesinin her federal işlemi tek başına bitirdiğini düşünmek
- Pasaport reddini yazılı gerekçe istemeden kabul etmek
- Çocuğun vatandaşlığının ebeveynin vize kaydını temizlediğini sanmak
Kısa kontrol listesi
- Çocuk 19 Şubat 2025’ten sonra mı doğdu ve sınıf tanımına giriyor mu?
- Ebeveynlerden biri EO 14418’in saydığı kategorilerden birine giriyor mu?
- Doğum anındaki vize, I-94 ve varsa akreditasyon kayıtları elinizde mi?
- Pasaport başvurusunda istenen ebeveyn beyanını hazırladınız mı?
- Bir ret aldıysanız yazılı gerekçeyi ve hukuki dayanağı istediniz mi?
Sık sorulan sorular
Turist vizesiyle ABD’de doğan çocuk doğumla vatandaşlık kazanır mı?
Genel kural evet. Trump v. Barbara, geçici olarak bulunan ebeveynlerin ABD’de doğan çocuklarının dar istisnalar dışında doğumda vatandaş olduğunu hükme bağladı. Ebeveynin vize davranışı ayrıca incelenebilir.
EO 14418 doğumla vatandaşlık için bugün uygulanıyor mu?
Kararname yayımlandı, ancak 2 Eylül tarihli tedbir sertifikalı sınıf üyelerine uygulanmasını durdurdu. Tedbirin kapsamı ve dava seyri değişebilir, işlem anındaki mahkeme kaydını kontrol ettirin.
Doğumla vatandaşlık kuralı geçmişe dönük değişebilir mi?
Kurumların eylül ayında yayımladığı rehberler ve DHS’nin geçici nihai kuralı kendilerini yalnız ileriye dönük tanımlıyor. Kararname metninde ise açık bir tarih sınırı bulunmuyor. Bu nedenle kesin bir sonuç çıkarmadan dosyaya bakılması gerekir.
Yabancı konsoloslukta çalışan bir ebeveynin çocuğunda doğumla vatandaşlık nasıl değerlendirilir?
Görev, akreditasyon ve bağışıklık düzeyi belirleyici. Kendi ülkesinin vatandaşı olarak elçilikte çalışanlar kararnamenin tanımına giriyor, üçüncü ülke vatandaşları ise kural olarak girmiyor. Yeni Federal Register kuralı belirli çocuklara daimi oturum kaydı yolu açıyor.
Doğum belgesi alındıysa pasaport da kesin verilir mi?
Doğum belgesi doğumu kaydeder, federal belge kararını vermez. İki ebeveyn de vatandaş değilse Dışişleri ek beyan isteyebiliyor. Beyanlar hiçbir koşulun oluşmadığını gösterirse işlem sürüyor.
Eski yazılar neden farklı şeyler söylüyor?
2026 içinde bir Yüksek Mahkeme kararı, iki kararname, bir mahkeme tedbiri ve bir geçici nihai kural art arda geldi. Okuduğunuz metnin tarihini kontrol edin.
Sonuç: Doğumla vatandaşlık tartışmasında bugünkü tablo
30 Eylül 2026 itibarıyla genel kural duruyor: ABD’de doğan ve ülkenin yargı yetkisine tabi olan çocuk doğumla vatandaşlık kazanıyor. EO 14418 yayımlandı, sertifikalı sınıf bakımından tedbirle durduruldu ve dava sürüyor. Pasaport ile sosyal güvenlik numarası adımlarında ise ebeveyn beyanı gibi yeni koşullar var. Doğru yol, kendi olgularınızı sınıf tanımı ve kategori listesiyle karşılaştırmak, doğum anına ait kayıtları toplamak ve her reddin yazılı gerekçesini istemek.
Çocuğunuzun pasaport ya da vatandaşlık belgesi başvurusunda sorun çıktıysa Clinch Law Firm ile iletişime geçin.
Hukuki bilgilendirme notu
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kişiye özel hukuki görüş niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz ve sonuç garantisi vermez. Değerlendirme doğum tarihine, ebeveynlerin statüsüne ve resmi kayıtlara göre değişir. Mahkeme kararları ve kurum rehberleri kısa sürede değişebilir. Hukuki bilgi kontrol tarihi: 30 Eylül 2026.
